2008 YILI KAZI ÇALIŞMALARI

Tripolis 2008 yılı arazi çalışmalarının diğer bir bölümünü kazı çalışmaları oluşturmaktadır. Kazı çalışmalarında ağırlık daha çok 2007 yılında kazısı yapılmaya başlanan Roma caddesi çevresine verilmiştir. Burada amaç, 2007 yılında kazılmış olan alanların genişletilerek caddenin kullanımıyla ilgili daha ayrıntılı bilgiler elde etmektir. Kazı çalışmalarında ikinci bir alan olarak doğu nekropolisinde çalışılmıştır. Doğu nekropolisinde yapılan yüzey araştırmaları sırasında bir kısmı kaçak kazıcılar tarafından açılmış olan mezarın daha fazla tahrip edilmesini önlemek amacıyla bu bölgede bir kazı çalışması yapılması planlanmıştır.

2008 yılı kazı çalışmaları kapsamında Roma caddesinin çevresinde yedi ayrı alanda çalışılmıştır (Resim). Bunlardan üç tanesi 2007 yılında kazısına başlanan ve Roma caddesinin güneyinde yer alan Güney 1, Güney 4 ve Güneybatı 4 açmalarıdır. Bu açmalarda 2007 yılında sona ermiş olan seviyeden başlayarak daha alt seviyelere inilmiş ve açmalar içerisinde yer alan geç dönem yapılarının tabanlarının açığa çıkarılması amaçlanmıştır. Caddenin içerisinde ve çevresinde yapılan diğer açmalar ise Batı 2 açması, Kuzeybatı 1 – 2 açması ve Kuzey 1 açmasıdır. Roma caddesi dışında 2008 yılında çalışma yapılan son alan ise Doğu Nekropolisi Batı Yamaç 1 nolu mezar olarak adlandırılmıştır.

 

1-      Roma Caddesi Güney 1 Açması

Güney 1 açmasındaki çalışmalara 28.07.2008 tarihinde başlanmıştır. Açmanın boyutları 9 x 5.25 metre olarak belirlenmiştir. Bu alanda çalışmalara başlanmasının nedeni burada bulunan yapının taban seviyesini 2007 yılında Roma Caddesinin güneyinde yapılan çalışmalarda ortaya çıkartılan yapıların taban seviyesine indirmek, Güney 1 açmasının batısında yer alan dükkanların seviyesine inmek ve yine 2007 yılında açılan “Roma Caddesi Üstü “ açmasındaki künklerin güneye doğru devam edip etmediğini anlamaktır.

Öncelikle açmanın yüzeyinde temizlik çalışması yapılmıştır. Yapının taban seviyesine inerken tabakalanmayı belirlemek amacıyla açmanın güneyi iki bölüme doğu ve batı olmak üzere ikiye ayrılmış ve batıdaki alanda kazılara başlanmıştır.

Batıdaki çalışmalar açma içerisinde yer alan yapının batı duvarının ortaya çıkartılmasıyla sürdürülmüştür ve bu duvarın üzeri tamamen açılarak kuzey-güney doğrultulu bölüm ortaya çıkartılmıştır.

Açma içerisinde kuzey-güney doğrultusunda devam eden bir künkün üst kısmı açığa çıkartılmıştır. Bu künk 2007 yılında açığa çıkartılan kuzey-güney doğrultulu künklerin devamı olmalıdır.

Güney 1 açmasının güneyindeki bölümünün batı yarısındaki taban seviyesi, 2007 yılında kazısı yapılan Güney 2 açmasının seviyesine indiğinde çalışmalar sona erdirilmiştir ve doğu yarısındaki kazı çalışmalarına geçilmiştir.

Bu alandaki çalışmalar sırasında yoğun olarak taban tuğlaları ile karşılaşılmıştır. Taban tuğlaları seviyesinde çalışmalar bırakılmıştır. Burada bulunan yapının 2007 yılında çıkartılmış olan doğu duvarının güney uzantısını oluşturan blokların üzerleri açılarak bu açmadaki çalışmalara son verilmiştir.

Güney bölümü batı yarısında taban seviyesine inilmiş, doğu yarısında ise çok sayıda taban tuğlası ile karşılaşılması nedeniyle çalışmalar bu aşamada bırakılmıştır.

 

2-      Roma Caddesi Güney 4 Açması

Roma caddesi Güney 4 açması ilk kez 2007 yılında kazılmıştır. Caddenin güneyinde bulunan bu alanda geç dönem yapılarına ait kalıntılar bulunmaktadır. 2007 yılı kazıları başlangıcında bu alanda kazısı yapılan açmalar burada yer alan yapılara göre belirlenmiştir. 2008 yılında söz konusu bu açmalarda ve dolayısıyla yapılar içerisinde kazı çalışmalarına devam edilmiştir.  Bu alanda çalışılmasının nedeni 2007 yılındaki çalışmalarda açılmış olan Roma Caddesi’nin güneyindeki yapıların bazılarında ortaya çıkartılan tabanların bu bölümde devam edip etmediğini anlamaktır.

Roma caddesi Güney 4 açması çalışmalarına 2007 yılında başlanıp, 2008 yılında devam edilen bir alanı kapsamaktadır. Aynı yerde bulunan doğu-batı doğrultulu geç dönem yapılarının orta bölümündeki odalarından bir tanesini oluşturan bu açmada kazı çalışmaları sonunda tabana ulaşılmaya çalışılmış, bu amaçla odanın batı yan kenarında iki sondaj gerçekleştirilmiştir. Çalışmalar sonunda bir tabana rastlanmamıştır. Sondaj yapılan batı bölümü sınırlayan duvarın aşağıya doğru devam ediyor olması da tabanın daha alt seviyelerde olabileceğini göstermektedir. Açma içerisinde yapılan derinleşme çalışmaları sonrasında yapının özellikle doğu ve batı yan duvarlarında daha alt seviyelere inilmiştir.

 

3-      Roma Caddesi Güneybatı 4 Açması

2007 yılında Roma caddesinin güneybatısında kazısı yapılan ve olasılıkla işlik olarak kullanılmış olduğu düşünülen Güneybatı 4 açmasının yarım kalan çalışmalarını tamamlamak ve bu yapının tabanına ulaşmak amacıyla kazı çalışması yapılmıştır.

Bu açma da Güney 1 ve Güney 4 açmalarında olduğu gibi caddenin güneyinde bulunan geç dönem yapılarından bir tanesini kapsamaktadır. Bu nedenle kazı çalışmaları söz konusu yapının tabanına ulaşmak ve yapıyı çevreleyen duvarları açığa çıkarmak üzere planlanmıştır.

Açmanın ve dolayısıyla yapının tüm yüzeyinde derinleşme çalışmalarına başlanmış ve 184,65 metre seviyesinde tabana ait izlerle karşılaşılmıştır. Taban sıkıştırılmış topraktandır. Bu alanda tabanın düzenli bir hat izlemediği gözlenmiştir. Açmanın kuzeydoğu, güneydoğu ve güneybatı köşelerinde ise tabanın tahrip olmuş olduğu anlaşılmıştır.

Taban seviyesine ulaşıldıktan sonra açmanın kuzeybatı köşesinde yer alan büyük blok taşın etrafındaki mermer ve taş bloklarının durumunu anlamak ve açmanın batısındaki, açmayı dik kesen kuzey-güney uzantılı duvarın temel seviyesini belirleme amacıyla açma içerisinde bir sondaj yapılmasına karar verilmiştir.

Bu sondajın başlangıç seviyesi 184,55 metre, bitiş seviyesi ise 183,91 metre olarak ölçülmüştür. Bu alandan gelen seramiklerin sayısında azalma olduğu ve gelen az miktarda seramiğin ise kaba yapıda olduğu gözlendi. Ayrıca sondajdan yine az sayıda cam kadehe ait parçalar ve demir cüruf ele geçmiştir.

Kazı çalışmaları sonunda açma içerisinde 184,56 – 184,55 metre seviyesinde ortaya çıkartılmış olan tabanın daha geç bir dönemde yapıldığı, bu tabanın alt seviyelerinden ele geçen buluntular nedeniyle başka bir tabanın da olması gerektiği düşünülmektedir.

 

4-      Roma Caddesi Batı 2 Açması

Roma caddesi Batı 2 açması 2007 yılı çalışmalarının devamı niteliğinde olan bir açmadır. 2007 yılında caddenin batısında Roma Caddesi Batı açması ismiyle bir çalışma alanı belirlenmiştir. Bu açma içerisinde yapılan kazılarda caddenin batı bölümünün kuzeyinde yer alan geç dönem duvarı, sütunlar ve üst yapı malzemeleri açığa çıkartılmıştır. Bu çalışmalar sırasında söz konusu duvarın kuzey yan yüzünün üzerinde alt seviyelerde bir kapıya ait olduğu düşünülen giriş bulunmuştur. Bu giriş yalnızca kuzeyde belirlenmiş olup güney bölümü çalışmaların sona ermesi nedeniyle açığa çıkarılamamıştır.

2008 yılında hem caddenin batı bölümünü anlamak hem de 2007 yılında kuzey cephesi açılmış olan girişin güneyini ortaya çıkarmak amacıyla Roma Caddesi Batı 2 açması isimli bir çalışma alanı belirlenmiştir. Roma Caddesi Batı 2 açması kentin yaklaşık ortasından geçen doğu-batı doğrultulu Roma Caddesinin batısında, 2007 yılı kazı çalışmalarında açılan Roma Caddesi Batı açmasının hemen güneyinde yer almaktadır.

Kazı çalışmalarına açmanın kuzey bölümünden başlanmıştır. 2007 yılında kuzey girişi açığı çıkarılan kapının güney girişinin bulunduğu kısım bu bölgeye denk geldiği için öncelik bu bölüme verilmiştir.

Kuzey bölümde daha alt seviyelere inildikçe açmanın kuzeyinde yer alan geç dönem duvarının güney yüzü açığa çıkmaya başlamıştır. Açmanın bu bölgede yapılmasının amaçlarından birisi olarak belirlenen güney girişin ortaya çıkartılmasına yönelik çalışmalar sonuç vermeye başlamıştır.

Çalışmaların devamında açmanın kuzey yarısının, kuzey batı köşesine doğru bir mermer blokla karşılaşılmıştır. Mermer bloğun yüzeyi oldukça düz olarak işlenmiştir. Bu blok 103 cm. x 33 cm. boyutlarındadır. Daha sonra yine bu blok taşla kesişen doğu-batı uzantılı bir duvarın üst kısmı ortaya çıkmaya başlamıştır. Bu duvar 72 cm. kalınlığa sahiptir ve açmanın içinde, doğu ve batı kesitlere girdiği noktalara kadar uzunluğu 232 cm. olarak ölçülmüştür. Duvarın kuzey yüzünde, kuzey-güney uzantılı mermer blokla kesiştiği yerde doğu batı uzantılı yan yana vaziyette 2 büyük taş blok yer almaktadır. Duvarın dikdörtgen formlu düzgün tuğlalar ve bu tuğlaların aralarına yerleştirilen küçük boyutlu taşlardan yapılmış olduğu anlaşılmaktadır. Duvar doğu ve batıya doğru devam etmektedir. Ortaya çıkan doğu-batı uzantılı bu duvara 1 nolu duvar adı verilmiştir.

Devam edilen çalışmada 1 nolu duvarın kuzey yüzünde yan yana duran büyük taş bloklarının altlarında birer oyukla karşılaşılmıştır. Önceleri bu oyukların pencere açıklığı olabileceği düşünülürken, daha sonra 1 nolu duvarın arka yüzünün kazılmasıyla birlikte, aynı açıklıkların duvarın arka yüzünde olmadığı anlaşıldığından, bu oyukların birer niş olabileceği kanaati getirilmiştir. Aynı zamanda 1 nolu duvarla kesişen kuzey-güney uzantılı mermer bloğun yine aynı boyutlarda dikey halde iki düz bloğun üzerine yatay olarak yerleştirilerek burada bir kapı oluşturulduğu anlaşılmıştır.

Bu bloklarla beraber 1 nolu duvar anıtsal kapının güney yüzünde L biçiminde bir mekan oluşturmuştur. Fakat 1 nolu duvar bu bloğun batısında da, batıya doğru devam etmektedir.

Açmanın yaklaşık orta kesiminde, doğu-batı doğrultulu yapılmış olan duvar ve bu duvara kuzey-güney doğrultusunda bulunan kapı oldukça ilginç bir yapı göstermektedir. Kapının girişe sahip olan geç dönem duvarı ile arasında boşluk yer almaktadır. Olasılıkla bu bölüm tahrip olmuştur. Duvar içerisinde devşirme malzemeler de bulunmaktadır. Kapı ve nişlerin bu devşirme malzemelerle yapılmış olduğu görülmektedir. Girişin hemen önünde böyle bir mekanın bulunması birçok soruyu da beraberinde getirmektedir.

Bu çalışmalar devam ederken anıtsal kapının güney yüzü de tamamen ortaya çıkmıştır. Kapının içi açılırken alt seviyelere doğru inildiğinde kuzey girişe yakın bir alanda farklı boyutlarda taş blokları ile karşılaşılmıştır. Bu bloklar dağınık bir şekilde bulunmalarına karşın, büyük boyutlu olanların bir düzen içerisinde oldukları görülmektedir.

Bu taş blokların içerisinde ve çevresinde dağınık halde az sayıda insan kemiklerine rastlanılmıştır. Düzgün bir şekilde yerleştirilmiş olan farklı büyüklüklere sahip taş blokları, bu taş bloklarının içerisinde ve çevresinde ele geçen kemikler ve gömü hediyesi niteliği taşıyan buluntuların, birlikte yer aldığı konum düşünüldüğünde, buranın daha geç bir dönemde mezar olarak kullanılmış olabileceği düşüncesini akla getirmektedir.  

Daha sonra kapının içi tamamen temizlenmiş olup, 1 nolu duvarın önünde ortaya çıkan tabana benzer yapıda bir taban da kapının içinde ortaya çıkmıştır. Bu tabanın üzerinde herhangi bir buluntuya rastlanılmamaktadır. Kapının içinde ortaya çıkan bu taban, 1 nolu duvarın önündeki tabandan daha alt seviyededir. Bu nedenle tabanın daha sonraki bir dönemde yapıldığı düşünülebilir.

Kapının tamamen açılması sonucunda kapının güney ve kuzey girişler arasındaki mesafesi 3 metre olarak ölçülmüştür. Kapının iç yüksekliği ise 1.50 metredir. 2007 yılı kazı çalışmaları sırasında kapının kuzey girişinin üst kenarının her iki köşesinde hatıl deliklerinin bulunduğu belirlenmiştir.

Bu alanda yapılan çalışmalar tamamlandıktan sonra 1 nolu duvarın ve açmanın güney yarısının kazısına başlanmıştır. Bu alanda kazı çalışmaları ilerledikçe ve daha alt seviyelere inilmeye başlandığında bazı büyük boyutlu mimari bloklarla karşılaşılmıştır. Ayrıca büyük blokların üst seviyelerinden de çok sayıda parçalar halinde mermer bloklar ele geçmiştir.

Mimari blokların çevresi tamamen açıldığında bunların üst ve arka kesimde üç adet dörtgen blok ve bunların alt kesiminde bulunan büyük boyutlu başka bir blok oldukları anlaşılmıştır. Bloklar dikkatle incelendiğinde bunların Roma Caddesinin kuzey yan yüzünde bulunan üst yapı blokları ile benzer yapıda oldukları görülmektedir.  

Açma içerisinde daha alt seviyelere inebilmek amacıyla ve mimari blokların daha iyi korunması düşüncesiyle bulundukları yerlerden alınarak yakın bir alanda yeniden düzenlenmesine karar verilmiştir. Bloklar bir vinç yardımıyla kaldırılmış ve uygun bir alana götürülmüştür.

 Blokların kaldırılmasından sonra, açmanın güney yarısı doğu-batı olarak 2 bölüme ayrılmış ve çalışmalara doğuda devam edilmiştir. 2008 yılı kazı çalışmalarının son günlerine gelindiği için böyle bir karar alınmıştır. Bu dönem kazılarında açmanın güney yarısında da alt seviyelere inilmesi amaçlanmış, doğu-batı doğrultulu duvarın kuzeyindeki sıkıştırılmış toprak tabanın, güneyde de var olup, olmadığının anlaşılması amaçlanmıştır.

Açmanın güney yarısının doğu bölümünde 183.82 metre seviyesine kadar inilmiş olup, bu alanda 1 nolu duvarın güney yüzünün tabanı ortaya çıkarılmıştır. Bu taban üzerinde ayrıca olasılıkla Orpheus çeşmesinin çıktığı güneydeki geç dönem yapılarının bulunduğu alana doğru bir yön izleyen künk sırasının üst bölümleri görülmeye başlanmıştır.

1 nolu duvarın güney yüzünün kazılmasından sonra duvarın 183.82 metre seviyesine kadar devam ettiği, duvarın korunan yüksekliğinin yaklaşık 1.63 metre olduğu anlaşılmıştır. Duvar güney yüzünün muntazam bir şekilde taban tuğlalarından ve düzgün kesilmiş taş bloklardan, oldukça düzenli ve sağlam bir şekilde inşa edildiği gözlenmektedir. Duvarın inşası sırasında tuğlaların arasına devşirme olarak bazı mimari parçalarında yerleştirildiği görülmektedir.

Roma Caddesi Batı 2 açması 2008 yılı çalışmaları oldukça ilginç sonuçlara sahiptir. Açmanın bu alanda açılmasının nedenleri olarak belirlenen kuzeydeki geç dönem duvarının üzerinde yer alan girişin açılması gerçekleşmiştir. Girişin içerisinde daha geç dönemde burasının mezar olarak kullanıldığını gösteren buluntularla karşılaşılmıştır. Açmanın güneyinde Roma caddesinin güneyinde bulunan, doğu-batı doğrultulu su iletim sisteminin devam etmekte olduğu görülmektedir. Burada giriş kapısının önünde, kapıdan daha sonraki kullanıma yönelik bir mekan oluşturulduğu görülmektedir.

 

5-      Roma Caddesi Kuzeybatı 1 Açması

Açma isminden de anlaşılacağı gibi Roma caddesinin kuzeybatısında yer almaktadır. Aynı alanda yer alan ikinci açma nedeniyle Kuzeybatı 1 Açması olarak isimlendirilmiştir.

Kuzeybatı 1 Açmasının bu alanda açılmasının nedeni 2007 yılında bu alanda açılmış olan Roma Caddesi Batı Açmasında elde edilen sonuçlardır. Kazılar sonrasında caddenin kuzeyinde bulunan geç dönem duvarının kuzey yüzünde ortaya çıkan giriş, taban, sütun ve kuzey-güney doğrultulu duvar hakkında daha fazla bilgi edinmek ve geç dönem duvarının kuzeyindeki yapılanmayı anlamak amacıyla burada 2008 yılında kazıların devamına karar verilmiştir. Bu amaç doğrultusunda 5.50 x 5 metre boyutlarında bir açma alanı belirlenmiştir.

Kazı çalışmalarının başlamasıyla üst seviyelerde dolgu toprak karşımıza çıkmaktadır. Daha alt seviyelere inildikçe açmanın kuzeyinde, geniş bir alana yayılmış şekilde döküntü taşlar ile karşılaşılmıştır. Çalışma alanı açmanın geneline yayıldığında bu döküntü taşların doğu kenara yakın alanda da bulunduğu anlaşılmıştır. Farklı büyüklükteki bu taş bloklarının arasında kireç harcı bulunmaktadır.

Yıkıntı şeklinde açma içerisinde ortaya çıkarılan kireç harçlı moloz taş bloklarının alt seviyelere inildikçe daha geniş bir alana yayıldığının anlaşılması üzerine, bu yığınların sınırlarını belirlemek amacıyla açma kuzey ve güney olmak üzere iki bölüme ayrılmıştır. Açmanın kuzey yarısındaki çalışmalar sona erdirilmiş, kazı çalışmalarına bundan sonra önce güneyde devam edilmiştir.

Bu bölümün güney kenarına yakın alanda bir duvar ortaya çıkarılmıştır. Duvarın yapımında kare, dikdörtgen, şekilsiz taşlar, kiremit parçaları kullanılmıştır. Bu malzemeler harç ile birbirlerine oldukça sağlam bir şekilde tutturulmuştur. Bu duvar doğu-batı doğrultusunda uzanmaktadır ve 3.70 metre uzunluğunda ve 1 metre genişliğindedir.  Duvarın yaklaşık 2.30 metrelik bölümü daha iyi korunmuş durumdadır.

Duvarın doğu köşesinin ne kadar ileriye gittiği belirlenememiştir. Çünkü açmanın doğu sınırında kesite girmekte ve devam etmektedir. Ancak hemen güneyinde yer alan geç dönem duvarı ve doğuda bulunan yapı ile birleştiği düşünülmektedir. Açma içerisinde güney kenara yakın alanda ortaya çıkarılan bu duvarın batı dönüşünde daha alt seviyelere doğru inilmeye devam edilmiştir. Alt seviyelere inildikçe söz konusu duvarın kuzey yan yüzünde renkli duvar sıvaları ile karşılaşılmıştır.

    Açma içerisinde duvarın kuzey yüzeyine yakın alanda daha alt seviyelere inildikçe sadece dikey bir bant halinde görülen freskin devamının olduğu görülmüştür. Bu sıva üzeri fresk olan alanın doğu-batı doğrultudaki genişliği 2.20 metredir. Görülebilen renkler lacivert, kırmızı, beyazdır. Açmada gelinen son seviyede bu freskin aşağıya doğru devam ettiği görülmektedir.

Freskin korunması zor olduğu için bu alandaki çalışmalara son verilmiştir. Duvarın önüne, duvar ile taşlar arasında mesafe kalacak şekilde büyük taşlar yerleştirilmiştir. Daha sonra bu taşlar ve duvar arsında kalan alan yumuşak toprak ile doldurulmuştur. Bu şekilde koruma amaçlanmıştır.

Kuzeybatı 1 açmasında kazı çalışmaları doğuya kaydırılmıştır. Doğuda bulunan ve olasılıkla geç dönem suru ile doğudaki yapıdan düşmüş olan bloklar kaldırılarak, alanda daha alt seviyelere inilmeye başlanmıştır.

Kuzeybatı 1 açmasında yapılan kazı çalışmalarda yoğun bir şekilde dolgu toprak kazılmıştır. Çalışmalar sırasında, açmanın güneyinde, doğu-batı doğrultulu duvarın ortaya çıkarılması ve bu duvarın kuzey tarafında freskin görülmesi en önemli sonuçtur. Geç dönem duvarının yıkılması sonucu açma içerisine düşmüş olan yoğun taş dolgu ve açma içerisinde tek tek ve harçlı gruplar halinde tessera parçaları ile karşılaşılması dikkati çeken diğer bulgulardır.

Kuzeybatı 1 açmasında seviye düzeltme ve temizlik çalışmalarından sonra kazılara son verilmiştir. 2007 yılında Batı Açmasında ortaya çıkarılmış olan sütun ve arkasındaki duvarın kuzeye doğru devam etmediği ve bir süre sonra doğuya döndüğü anlaşılmıştır. Geç dönem duvarının hemen arkasında ve ona bitişik durumdaki bu duvarın ne için yapıldığı ancak ilerideki çalışmalarda anlaşılacaktır.

 

Roma Caddesi Kuzeybatı 2 Açması

Roma caddesinin kuzeybatısında açılmış olan Kuzeybatı 1 açmasında çalışmaların sona ermesinden sonra, bu açmanın batısında yeni bir açma yeri belirlenmiştir. Kuzeybatı 2 olarak isimlendirilen bu açmanın burada yapılmasındaki amaç, 2007 yılında bu bölgede ortaya çıkarılmış olan büyük dörtgen blokların işlevini anlayabilmektir. Geç dönem duvarının kuzeyinde bulunan bu büyük blokların kuzeye doğru devamını anlamak diğer amaçlardan biridir.

2007 yılında bu açmanın güney yan kenarına açılmış olan Batı Açmasının kuzey kesitinden bu alanda yaklaşık 4 metrelik bir dolgunun var olduğu görülmektedir. Bu kadar büyük bir dolgunun tamamının açılmasının bu kazı sezonunda mümkün olamayacağının anlaşılması üzerine açma içerisinde dörtgen büyük bloklara doğru 5,10 m x 1,30 m boyutlarında daraltılmış ve bu kısımda seviye inme çalışmalarına başlanmıştır.

Büyük blok taşların kuzeye doğru devam etmediğini anladıktan sonra çalışmalar batıya kaydırılmıştır. Bunda amaç iki dörtgen bloğun kuzeye değil de batıya doğru devamının var olup, olmadığını anlamaktır. Bu amaçla açma batıya doğru 1,85 x 3,50 metre boyutlarında genişletilmiştir.

Genişletilen bölüm içerisinde toprak dolgu kaldırılmaya devam etmiştir. 187.06 metre seviyesinde, Roma Caddesi Batı Kısım açmasındaki çalışmalarda ortaya çıkartılan iki büyük blokla aynı hizada sayılabilecek bazı blok taşlar ortaya çıkartılmıştır. Bu bloklar taşlar batıya doğru devam etmektedir. Açmanın batı köşesinde bu bloklara benzer yapıda bir üçüncü blok ile karşılaşılmıştır.

Bu üç blok tamamen ortaya çıkartılmıştır. Blokların düzgün yüzeyli ve işlenmiş oldukları görülmektedir. Ancak bloklar birbirlerinden aralıklı ve bağımsız bir şekilde durmaktadır. Bu nedenle hepsinin de güneyde yer alan geç dönem duvarından düşmüş oldukları anlaşılmaktadır.

Açma içerisindeki çalışmaların sona erdirilmesinden sonra geç dönem duvarının batısındaki giriş üzerinde kazı çalışmalarına geçilmiştir. Bu kısımda kapsamlı bir kazı çalışması yapılmamış, yalnızca girişin belirginleştirilmesine çalışılmıştır. Giriş içerisindeki çalışmalarda, her iki yan bölümün üzerinden düşmüş olan bazı blok taşlarla karşılaştırılmıştır. Blok taşların bazıları yerlerinden alınmış ve yan duvarların üzerine yerleştirilmiştir. Ayrıca girişin seviyesi biraz daha derinleştirilmiş ve gerek girişin içerisi, gerekse yan duvarlar biraz daha belirgin hale gelmiştir.

            Roma Caddesi, Kuzeybatı 2 Açması oldukça önemli sonuçlara ulaşılmasını sağlamıştır. Öncelikle 2007 yılında ortaya çıkartılmış olan ve geç dönem duvarı üzerinde bulunan girişin batısında bulunan büyük boyutlu iki blok taşın konumu ve işlevi konusunda fikir sahibi olmamızı sağlamıştır. Diğer yandan geç dönem duvarının ikinci bir girişe sahip olduğu bu açma çalışmaları ile kesinlik kazanmıştır. Bu giriş doğuda yer alan ve 2008 yılı Batı 2 açması çalışmaları ile tamamen açılan girişin büyük olasılıkla iki büyük blok tarafından kapatılmasından sonra kullanılmış olmalıdır.

 

Roma Caddesi Kuzey 1 Açması

Roma caddesi kuzey 1 açması olarak isimlendirilen bu alan caddenin kuzeyinde bulunan sütunlu cephenin hemen kuzeyinde ve ona bitişik olarak açılmıştır.

Açmanın boyutları 4.88 x 4.95 m dir. Açmanın sınırları belirlenirken bu alanda bulunan ve üst yüzeyleri görülebilen düzgün yüzeyli büyük blokların bulunduğu bölümün açma içerisinde kalmasına dikkat edilmiştir.

Bu alanda kazı yapılmasının nedeni öncelikle Roma caddesinin kuzeyindeki yapılanmayı anlamaktır. Aynı zamanda açma içerisinde bulunan düzgün yüzeyli büyük blokların da yapısını ve işlevlerini anlamak diğer bir nedendir.

Açma kuzey ve güney olmak üzere iki bölüme ayrılmıştır. Kuzeydeki çalışmalar, bu alanda bulunan düzgün yüzeyli büyük blokların üst kısımlarının tamamen açılmasına yöneliktir. Bu bloklar ile yürüme seviyesi arasında farklılıklar gösterse de ortalama 10-15cm lik bir dolgu toprak bulunmaktadır.

Açmanın kuzeyinde bulunan düzgün yüzeyli blokların güneye doğru devam ettiklerinin anlaşılması üzerine açmanın boyutları bu yönde 4.66 x 5.35 m ölçülerinde genişletilmiştir. Bu alanda büyük blokların güneydeki devamını ortaya çıkartmak amacıyla seviye inme çalışmalarına başlanmıştır. Genişletilen ek alanın doğu kenarına yakın bölümde iki adet sütun tanburunun üst bölümü ortaya çıkartılmıştır. Bu sütunların tamamını açığa çıkartmak amacıyla güneye doğru genişletilmiş olan ek alan bu sefer doğuya doğru 50 x 110cm boyutlarında genişletilmek zorunda kalınmıştır. İlk sütunun ortaya çıkan bölümünde genişliğinin 39cm mevcut yüksekliğinin 13cm olduğu anlaşılmaktadır. Bu sütunun hemen güneyinde aynı doğrultuda çıkmış olan ikinci sütunun çapı ise 46 cm olarak ölçülmüştür. İki sütun arasındaki mesafe ise 41 cm dir.

İki sütunun bulunduğu bu alanda kazı çalışmalarına ara verilmiş ve açmanın kuzeyinde bulunan büyük blokların güneyindeki duvarın çevresinin açılmasına başlanmıştır. Alt seviyelere inildikçe duvarın taş blokların üst seviyesine kadar indiği görülmektedir.

Kuzeyde duvarın büyük blokların üst seviyesine oturması nedeniyle çalışmalara son verilmiş ve güneydeki bölümün kazısına geçilmiştir.

Roma caddesi kuzey 1 açmasının yaklaşık orta kesiminde bulunan doğu-batı doğrultulu duvarın güneyindeki çalışmalar sırasında bu duvara dik gelen ve açmanın batı sınırına yakın alanda bulunan kuzey-güney doğrultulu bir ikinci duvar daha ortaya çıkartılmıştır. Bu duvar güneyde sütunlu cephe ile birleşmektedir. Ancak ilk duvara oranla daha farklı bir yapıda olduğu görülmektedir.

Bundan sonra açmanın güney yarısında kazı çalışmaları alt seviyelere doğru inilmek suretiyle devam etmiştir. Doğu kenardaki sütunların bulunduğu alan ile açmanın doğu yan kenarı arasındaki alanda bir üçüncü duvarın bulunduğu görülmektedir.

Bu duvar da kuzey-güney doğrultulu olup, açmanın orta kesiminde bulunan doğu-batı doğrultulu ilk duvara dik bir şekilde güneye doğru devam etmektedir. Böylece her üç duvar güneydeki geç dönem duvarı ile birleşmekte ve dört tarafı kapalı bir mekan oluşturmaktadır.

Sütunlar bu mekanın güneydoğu köşesinde kalmaktadır. Bundan sonra kazılara bu mekan içerisinde devam edilmiş, bir yandan sütunların tamamen ortaya çıkartılmasına çalışılırken, diğer yandan bu mekanın tabanına ulaşılmaya çalışılmıştır. Taban seviyelerine ulaşıldığında, her iki sütunun 1.15 m yüksekliğinde oldukları görülmektedir.

Kazı çalışmalarına bu seviyede son verilmiş olup bundan sonra açmanın güneyindeki sütunlu cephe ve geç dönem duvarı ile mekan arasında kalan toprak bölümün kazılmasına geçilmiştir. Bu bölüm tamamen temizlenmiş ve mekan ile geç dönem duvarı birleştirilmiştir. Kuzey güney doğrultulu her iki yan duvarın geç dönem duvarıyla olan bağlantılarına rastlanmamıştır. Olasılıkla bu bölümlerin zaman içerisinde yıkıldıkları düşünülmektedir.

Roma caddesi kuzey 1 açmasının kazılması ile bu bölümün işlevi konusunda bazı bilgilere ulaşılmıştır. Açmanın kuzeyinde yer alan büyük boyutlu blokların kuzeye ve batıya doğru devam ettiği doğuda ise bir duvar ile sınırlandırıldığı görülmektedir. Bu blokların işlevi konusunda henüz net bir şey söylemek mümkün değildir. Ancak doğuda, güneyde ve batıda birer duvar ile sınırlandırıldıkları ve bu duvarların aynı zamanda blokları taşıyan bir işleve sahip oldukları anlaşılmaktadır. Bu açma içerisindeki asıl önemli olan sonuçlardan bir tanesi açmanın güneyinde bulunan ve kapalı bir mekan oluşturan bölümdür. Burada içerisinde 2 adet sütunun bulunduğu, doğu, kuzey ve batıda duvarlarla çevrili olan, güneyde ise geç dönem duvarıyla sınırlandırılan kapalı mekan oldukça ilginç bir yapıya sahiptir.

6-      Doğu Caddesi 1 Çalışmaları

Roma caddesinin kuzeyinde yer alan sütunlu bölümün üst yapısına ait blokların daha doğuda bulunan bazı bölümlerinde benzer yapılanmanın söz konusu olup, olmadığını anlamak için yeni bir çalışma alanı belirlenmiştir. Bu alan 2007 yılında kazısına başlanan ve Roma Caddesi olarak adlandırılan bölgenin yaklaşık 200 metre doğu yönünde ve aynı çizgi üzerinde yer almaktadır (Resim 7).

Kazı çalışmalarına alanın yüzeyinin temizlenmesi ile başlanmıştır. Yüzey toprağı temizlenerek, üst yapı bloklarının daha iyi bir şekilde ortaya çıkması sağlanmıştır. Temizlik çalışmaları sonrasında doğu-batı doğrultulu 7 adet üst yapı bloğunun bitişik bir şekilde sıralandıkları anlaşılmıştır.

Bunlardan en doğuda yer alan blok öne doğru düşmüş bir şekilde ortaya çıkartılmıştır. Diğer bloklar ise zaman içerisinde kısmen yerlerinden oynamış olmalarına karşın düzgün bir hat izlemektedir.

Blokların kuzey ve güney olmak üzere iki bölümünde sürdürülen kazı çalışmalarında alt seviyelere doğru inilmeye başlanmıştır. Kuzey ve güney bölümlerinin kısmen açığa çıkarılmasından sonra kazılara blokların güneyinde devam edilmiştir. Bunda amaç Roma caddesinde ortaya çıkartılmış olan kuzey cephenin bu alanda da benzer şekilde devam edip, etmediğini anlamaktır. Aynı zamanda caddenin kuzey cephesindeki sütunlu bölümü içerisine alan geç dönem duvarının da buradaki devamını ortaya çıkarmak amaçlanmıştır.  

Güney yarıda kazılar devam ederken, yüzeye yakın bir bölümde taş yığınları ile karşılaşılmıştır. Taş yığınlarının bu bölümde daha da yoğun bir şekilde karşımıza çıkması üzerine açmanın güney yarısının batı kesiminde 2.06 - 5 m. ölçülerinde bir alan belirlenmiştir.

Çalışmalara bu alanda devam edilmiştir. Bu alanda derinleşme çalışmalarına başlanmış, alt seviyelere inildikçe bu taş yığınlarının bir duvarın iç dolgu malzemesi olarak kullanıldığı anlaşılmıştır. Açmanın bu alanda yapılmasının ana nedenlerinden birisi olan üst yapı malzemesinin ön cephesinin açılması düşüncesiyle dolgu temizlenmeye başlamış, üst yapı bloklarını oluşturan kornişlerin alt bölümlerindeki diş sıraları görülmeye başlamıştır.

Bu alanda belirli bir seviyeye inildikten sonra kazı çalışmaları açmanın orta kesimine yönlendirilmiştir. Korniş bloklarının ön cephesinin açığa çıkartılması ve batıda ortaya çıkartılmış olan diş sıralarının bu alanda da var olduğunun anlaşılması amacıyla dolgu toprak temizlenmeye başlamıştır.

            Doğu caddesi 1 açmasının güney yarısında sürdürülen derinleşme çalışmaları sırasında açmanın orta kesiminde bulunan doğu-batı doğrultulu üst yapı bloklarının ön cephesinin açılması kısmen gerçekleştirilmiştir. Sima bloklarının ve bunların altında yer alan diş sıralarının tamamı açığa çıkartılmıştır. Bu aşamadan sonra derinleşme çalışmaları güney yarının batısında belirlenmiş olan alanda gerçekleştirilmiştir. Burada amaç Roma caddesinin kuzeyindeki cephenin aynı şekilde burada da var olup olmadığını anlamak aynı zamanda cephenin önünde bulunan geç dönem duvarıyla ilgili verilere ulaşmaktır. Alt seviyelere inildikçe cephenin trigliph-metop frizi açılmaya başlanmış, bunun hemen altında da arşitrav bölümü ortaya çıkartılmıştır.

Açma içerisinde, bu seviyede daha büyük boyutlu bloklar ve sütun tanburları açığa çıkartılmıştır. Dörtgen formlu ve düzgün yüzeyli bu blokların ve sütun tanburlarının cephenin önünde bulunan geç dönem duvarına ait oldukları görülmüştür. Sütun tanburları kuzey-güney doğrultulu olarak yerleştirilmiş ve uç kısımları duvarın ön yüzüne denk getirilmiştir. Sütun tanburları ve blokların varlığı 2007 yılında Roma caddesinin kuzeyinde bulunan geç dönem duvarının aynı hat üzerinde doğuya doğru devam etmekte olduğunu gösterir.

Üst yapı bloklarının güney cephesinde, trigliph-metop dizisiyle arşitravın ortaya çıkartılmasından sonra daha alt seviyelere inilmiş ve burada var olduğu düşünülen sütun başlıklarına ulaşılmaya çalışılmıştır. Alt seviyelere inildikçe batıdan doğuya doğru birinci ve ikinci sütun başlıkları kısmen de olsa ortaya çıkartılmıştır. Bunlar dor başlıkları olup Roma caddesindeki başlıklarla benzer yapıda oldukları görülmektedir.

Açmanın güney yarısında yapılan kazı çalışmalarında, Roma caddesinde olduğu gibi geç dönem duvarı ve sütunlu cephenin açığa çıkartılmasından sonra kazı çalışmaları kuzey bölüme kaydırılmıştır. Roma caddesinde sütunlu cephenin kuzey bölümünün yan yüzünün, geç dönem duvarının arka cephesi olarak kullanılması durumunun, burada da mevcut olup olmadığı kuzeydeki çalışmaların ana amacıdır.

Açmanın güney yarısının batısında, sütunlu cephenin ön kısmında bulunan geç dönem duvarına ait blokların yanına yerleştirilen üç sütun tamburundan birinci ve üçüncü sütun tamburları yivsiz, ikincisi ise yivli olarak yapılmıştır. Bu nedenle birinci ve üçüncü sütunların dor, ikinci sütunun ise ion düzeninde bir yapıya ait olduğu anlaşılmaktadır. Sütunların ön bitimleri geç dönem duvarının ön yüzünü oluşturan bloklarla aynı seviyededir. İçte, sütunların boyları birbirine eşit değildir.

Bu sütunların altında yan yana iki bloktan oluşan bitkisel bezemeli mimari yapı elemanları bulunmaktadır. Bunların üst kısımlarında ion kymationları ve inci-paye dizisi yer almaktadır. Açmanın güney yarısının batısında, surun dışında yapılan son çalışmalarda, sütunların altında gözlenen blok taşın altında bulunduğu alanda seviye çalışması yapılmıştır. Bu çalışmayla bloğun ne kadar derine indiği görülmüştür. 39 cm. inildikten sonra arşitrav bloğun tamamına ulaşılmıştır. Arşitrav bloğun üzerinde sırasıyla, iki inci bir paye dizisi, kenger yapraklarıyla çevrili daire içinde rozet motifi ve lale betimlemesi görülmüştür. Seviye çalışmasına devam edilmiş ve arşitravın başka bir blok üzerinde durduğu anlaşılmıştır.

Doğu Caddesi 1 açmasında kazı çalışmalarına bu aşamada son verilmiştir. Açma içerisinde yapılan kazılarda birçok sonuçlar elde edilmiştir. Çalışmaların başlangıcında açmanın sınırları 5 x 13.70 m. Ölçülerinde belirlenmiş olup, çalışmalar ilerledikçe açma doğuya ve güneye doğru genişletilmiş, açmanın boyutları 7 x 14.50 m. ye ulaşmıştır. Bu alanda kazı çalışmalarının yapılmasının tüm nedenleri ortaya çıkan buluntulardan sonra cevp bulmuştur. Öncelikle Roma caddesinin kuzey cephesindeki sütunlu bölümü doğuya doğru devam ettiği ve bu alana kadar ilerlediği ortaya konulmuştur. Sütunlar, sütun başlıkları, arşitrav, triglif-metop frizi ve korniş blokları Roma caddesiyle benzer yapıya sahiptir. Diğer yandan Roma caddesinin kuzeyindeki sütunlu cepheyi de içine alan geç dönem duvarının aynı yapıda doğu caddesi 1 açmasında da devam ettiği görülmüştür. Kazı çalışmaları sırasında geç dönem duvarının dolgu malzemesi içerisinde çok sayıda mermer üst yapı malzemesiyle de karşılaşılmıştır.

Kazı çalışmaları sonrasında açmanın içerisinde genel bir temizlik yapılmış ve açmanın sınırları yeniden belirlenmiştir.

 

7-      Doğu Nekropolis Batı Yamaç 1 Nolu Mezar

Tripolis antik kentinin nekropolisi, kentin doğu, kuzey ve batı kısmında yer almaktadır (Resim 8). Nekropolis alanları doğu ve batıda düz alanlarda; kuzeybatı, kuzey ve kuzeydoğuda ise kenti çevreleyen yüksek tepelerin yamaçlarında ve eteklerinde bulunmaktadır. Nekropolis alanları içerisinde kaya mezarları,  lahitler ve sanduka mezarlar görülmektedir. Kaya mezarları ve lahitlerin bir bölümü eğimli alanlarda, yine lahitler ve sanduka mezarlar ise düz alanlarda kullanılmıştır. Kentin kuzeydoğu, kuzey ve kuzeybatısındaki tepelerin yamaçlarında çok sayıda kaya mezarı yer alır. 2007 yılı yüzey araştırmalarında bu kaya mezarlarının yaklaşık 300 tane olduğu saptanmıştır.

2008 yılı kazı çalışmalarının başlangıcında Tripolis antik kentinin doğu nekropolis alanları üzerinde yeniden ve daha kapsamlı bir yüzey araştırması gerçekleştirilmiştir. 17 – 20 Temmuz 2008 tarihleri arasında yapılan yüzey araştırmaları sırasında dsoğudan-batıya doğru tüm alan taranmıştır.

Bu yüzey araştırmaları sırasında doğu surlarının doğusunda yer alan ve  Doğu

Nekropolisin batısında yer alan tepenin batı yamaçlarının orta bölümüne yakın alanda bir lahit saptanmıştır. Bu lahdin ilk bakışta orijinal yerinde durduğu izlenimi alınmıştır. Nekropolis alanlarında yapılan yüzey araştırmalarında orijinal yerinde duran başka bir lahit örneğine rastlanmamıştır.

Doğu-batı doğrultulu bu lahdin kapağının bir bölümünün kırık, tekne kısmının ise sağlam olduğu anlaşılmıştır.

Kentin nekropolis alanı içerisinde sürekli devam eden kaçak kazıların ve bu kazılar sonrasında tahrip edilmiş olan mezar yapılarını göz önüne alarak burasının da tahrip edilmesini önlemek amacıyla kazı çalışması yapılmasına karar verilmiştir. Bu çalışma aynı zamanda antik kentte var olan mezar tipleri ve ölü gömme şekillerinin anlaşılmasına da olanak sağlayacaktır.

Doğu Nekropolisi Batı Yamaç 1 nolu mezardaki çalışmalara 05.08.2008 tarihinde Harun Reşit Şahan başkanlığında ve Selçuk Tekce Özbey, Musa Cem Fırat, Fatma Durmaz, Onur Bozoğlan’dan oluşan ekip tarafından başlanmıştır. Kazı çalışmaları işçi olmaksızın başlangıcından sonuna kadar bu ekip tarafından sürdürülmüştür.

Kazı çalışmalarının yapılmasındaki amaç öncelikle lahdin çevresinde bir kazı çalışması yaparak tamamen ortaya çıkarmaktır. Bu çalışmaların bitirilmesinden sonra kapağının bir kısmı kırılmış olan lahdin içini temizlemek, varsa mezara ait iskeleti ve mezar hediyelerini ortaya çıkarmak ikinci amaç olacaktır. Bunun için öncelikle 8 x 8 metre boyutlara sahip olan ve lahdin de içinde yer aldığı kazı alanı belirlenmiştir.

Belirlenen alanda öncelikle alan içerisinde yer alan maki bitki örtüsüne sahip çalılıklar temizlenmiştir ve kazı çalışmalarına geçilmiştir. Kazı çalışmalarının ilk aşamasını genel durumunu anlamak amacıyla lahit kapağı üzerinin temizlenmesi oluşturmuştur.

 

Daha sonra çalışmalar kuzey ve güney doğrultulu olarak genişletilmiştir. Bunun sonucunda lahdin doğusunda bulunan 3 odalı bir kaya mezarın varlığı saptanmıştır. Kaya mezarının güney ve kuzey kesiminde mezarı sınırlayan ve lahdi ortada bırakan duvarlar bulunmuştur.

Yapılan çalışmalar sonrasında lahdin doğusunda bulunan kaya mezarının girişi ortaya çıkarılmıştır. Çalışmalarının devamında lahdin kuzeyinde ve güneyindeki dolgu toprak ana kayaya kadar atılmıştır. Mezar önünü çevreleyen tonozlu duvarlar ve lahit tamamen açılmıştır. Bunun sonucunda lahdin kuzeybatı bölümünün ana kayaya, diğer bölümlerinin ise podyum üzerine oturduğu anlaşılmıştır. Bu podyum dikdörtgen blokların yan yana konulmasıyla oluşturulmuştur. Olasılıkla zeminin düz olmaması nedeniyle bu podyumun kullanıldığı düşünülmektedir.

Ortaya çıkartılan lahit oldukça iyi durumda korunmuştur. Kapak kısmının batıda kalan 3/1’lik kısmın kırık ve eksik, diğer bölümleri ise sağlamdır. Teknenin ise tamamına yakını sağlam durumda olup yalnızca batı kısmının üst bölümleri aşınmış ve kırılmış durumdadır. Lahit teknesinin güney kısmının açılması çalışmaları sırasında, güney yan duvarının orta kesimine yakın alanda kazıma olarak yapılmış dört sıradan oluşan yazıt ortaya çıkartılmıştır. Yazıtın başında ve sonunda sarmaşık yaprakları olduğu gözlemlenmiştir.

Lahdin tüm çevresinin açığa çıkartılmasından sonra içerisindeki toprağın temizlenmesine başlanmıştır. Bu çalışmalar lahit içerisinde bulunan toprakta mezar hediyesi olabileceği düşüncesi ile titizlikle sürdürülmüştür. Lahdin içerisindeki toprak tamamen temizlenmiştir. Çalışmaların sonunda burasının daha önceden kazılmış olduğu anlaşılmıştır. Lahit içerisinden bir cam unguentarium ele geçmiştir. Bu unguentariumun sadece bir bölümü korunmuş durumdadır. Ayrıca kandil ve seramik parçaları da bulunmuştur.

Lahit çevresinde yapılan çalışmalar sırasında 6 tanesi tam korunmuş toplam 9 adet kandil, bir figürin, seramik parçaları, çivi ve demir cürufları ele geçmiştir.

Lahit ve çevresinde yapılan çalışmalardan sonra kaya mezarının girişinde, girişi yarısına kadar kapatan işlenmiş bir taş levha saptanmıştır. Lahdin sol arka tarafında bulunan kaya mezarındaki çalışmalar, öncelikle mezarın ön odasını oluşturan giriş kısmında gerçekleştirilmiştir. Burada yer alan ve mezar girişini kapatan büyük mermer bloğun üst seviyesine kadar mevcut olan dolgu toprak temizlenmiştir.

Girişin temizlenmesi sırasında mezar girişindeki işlenmiş taş bloktan ana kayaya üç basamaklı bir merdivenle inildiği görülmüştür.

 

Merdivenli ana girişin tam karşısında yer alan oda mezarın kapısının sağ duvarı üzerinde etrafı bordo bir bordürle çevrelenmiş bitkisel motifli bir freskin varlığı saptanmıştır.

Ayrıca kaya mezarın 3 odasının kapı eşikleri ortaya çıkarılmıştır. 2 nolu oda mezarın girişinin ön kısmında dikdörtgen formlu bir seki bulunur.

Kaya mezarının giriş kısmında yapılan çalışmalar sırasında 9 tanesi tam korunmuş toplam 10 adet kandil, fresk ve seramik parçaları ile mermer kapı malzemeleri ele geçmiştir.

Doğu Nekropolis Batı Yamaç 1 Nolu Mezar’ın girişinin ana kayaya kadar temizlenmesinden sonra çalışmalara odaların içindeki dolgu toprağın atılmasıyla devam edilmiştir. İlk olarak ana girişin solunda yer alan ve 1 nolu oda olarak adlandırılan mezar odasının tamamen ortaya çıkarılan kapı eşiğinin çift hatıl delikli olduğu görülmüştür.

1 nolu odanın içindeki temizlik çalışmalarının ardından, oda mezarın kapısının sağ ve sol yanına dikey, kapının tam karşısına yatay olarak yerleştirilmiş toplam 3 adet kline bulunduğu saptanmıştır. Klinelerin ana kayaya oyularak yapıldığı ve yatay olarak yerleştirilmiş olan klinenin diğerlerine oranla daha yüksek olduğu görülmüştür. Bu klinenin iki kısa kenarı ve kapıya tam cepheden bakan uzun kenarı üzerinde bulunan toplam 3 adet niş yer almaktadır.

Bu nişlerin üst kısımları oval olarak yapılmış olup, kapıya cepheden bakan nişin diğerlerine oranla daha büyük olduğu gözlenmiştir. Oda mezarın içinde yatay durumdaki klineye ulaşım, dikey konumda yerleştirilen iki kline arasına ana kayaya oyularak yapılmış yaklaşık 40 cm derinliğindeki koridorla sağlanmıştır.

Elde edilen bu veriler, yatay olarak yerleştirilen klinenin ana kline olduğunu düşündürmektedir.

1 nolu oda mezarda yapılan çalışmalar sırasında, iki adet tam korunmuş kandil, kandil parçaları, unguentarium ağız ve boyun parçası, fresk ile tek delikli mermer kapı eşiği bulunmuştur.

1 nolu odada yapılan çalışmalar tamamlandıktan sonra, bu odanın tam karşısında, ana girişin sağında yer alan ve 2 nolu oda olarak adlandırılan ve kapı kirişleri sağlam olarak korunan mezar odasında çalışmalara devam edilmiştir.

Mezar odasının içindeki dolgu toprak temizlendikten sonra, 1 nolu oda mezardaki gibi kapının sağ ve sol yanına dikey, kapının tam karşısına yatay olarak yerleştirilmiş toplam 3 adet kline olduğu saptanmıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda kapının sağ tarafında dikey olarak bulunan klinenin sağlam olduğu, kapının solundaki klinenin ise tahribata uğradığı görülmüştür. Oda mezar içinde bulunan 3 klinenin de yükseklikleri aynıdır. Yatay durumdaki klineye ulaşım kapıya dikey olarak yerleştirilmiş klinelerin arasından yaklaşık 50 cm derinliğinde oyulmuş bir koridorla sağlanmıştır. 

Bu odaki buluntular ağırlıklı olarak yatay durumdaki kline üzerinden ele geçmiştir. Ele geçen buluntular; 4 kişiye ait kafatası ve iskelet parçaları, 5 tanesi korunmuş durumda toplam 7 adet kandil, 2 tanesi cam, 3 tanesi sağlam toplam 6 adet unguentarium, 1 adet sikke, 1 adet küçük metal çan, 1 adet metal yüzük, bir tanesi parçalanmış vaziyette toplam 3 adet çivi, seramik ve kandil parçalarıdır.

Çalışmalara ana giriş kapısının tam karşısında bulunan ve 3 nolu oda olarak adlandırılan mezar odasında devam edilmiştir.

 İlk olarak dolgu toprağı atılan mezar odasının tek delikli bir kapı kirişine sahip olduğu görülmüştür. Mezar odasındaki temizliğin ardından, odanın devamında diğerlerinden küçük başka bir odanın varlığı saptanmıştır.

Diğer iki mezar odasında olduğu gibi kapının sağ ve soluna dikey olarak yerleştirilmiş iki adet, kapının tam karşısına yatay olarak yerleştirilmiş 1 adet olmak üzere, seviyeleri aynı toplam 3 adet klineye sahip olduğu anlaşılmıştır. Yatay olarak yerleştirilen klineye, kapıya dikey olan iki kline arasına oyulmuş yaklaşık 60 cm derinliğinde bir koridorla ulaşıldığı görülmüştür. Kapının karşısındaki yatay durumdaki kline, 4 nolu oda olarak adlandırılan mezar odasının önünde yer almaktadır.

3 nolu oda mezardaki çalışmalar, kapının sağ tarafına yerleştirilmiş olan kline üzerindeki insan iskelet parçalarının kaldırılmasıyla sonlandırılmıştır.

Ele geçen buluntular; metal saç tokası, metal yüzük, küpe, cam obje, seramik, cam unguentarium parçaları, bir yapıya ait olabilecek üzerinde yazı bulunan mermer levhalardır.

Doğu Nekropolis Batı Yamaç 1 nolu mezar içindeki son çalışma, 3 nolu odanın devamında ortaya çıkan 4 nolu odada gerçekleştirilmiştir.

Bu odanın boyutları diğer odalara oranla daha küçüktür. Mezar odasındaki dolgu toprağın atılmasıyla ana kayaya oyularak oluşturulmuş bir niş ortaya çıkarılmıştır.

Nişin sol tarafında, kapıya dikey olarak yerleştirilmiş mezarın sağ kenarının mermer levhalarla kaplandığı görülmüştür. 4 nolu oda olarak adlandırılan bu bölümde herhangi bir buluntu ele geçmemiştir.

Doğu Nekropolis Batı Yamaç 1 nolu mezar alanındaki son çalışmalar lahdin önündeki dolgu toprağın ana kayaya kadar atılması, genel temizlik ve fotoğraf çekimi olarak gerçekleştirilmiştir.

Lahit önünde yapılan çalışmalarda bir kadın figürin başı, figürin bacak parçası, seramik ve kandil parçaları ele geçirilmiştir.

Doğu Nekropolis Batı Yamaç 1 nolu mezarda yapılan çalışmalar sonucunda ortaya çıkarılan mezarın ön tarafında mezar girişini örten bir tonozlu duvar olduğu anlaşılmıştır. Bu ön kısımda kaya mezarına girişin solunda podyum üzerine oturtulmuş bir lahit bulunmaktadır. Kaya mezarın girişi lahdin oturduğu ana kayadan, işlenmiş mermer bir blokla ayrılmıştır. Yükseltilen kapıdan üç basamaklı bir merdiven ile ana girişe inilmektedir. Kapının karşısındaki duvar üzerinde bir kısmı sağlam durumda fresk bulunmaktadır. Ana girişin sağında, solunda ve karşısındaki küçük kapılardan mezarın odalarına giriş sağlanmıştır. 3 nolu oda olarak adlandırılan ana girişin karşısındaki odadan diğer bir odaya giriş yer almaktadır. Mezar odalarının üç tanesinde ikisi kapıya dik, bir tanesi paralel durumda toplam üç kline vardır. Klineler arasında ana kayaya oyularak oluşturulmuş koridorlar görülmektedir.  Dördüncü oda ise bir klineye sahiptir. 1 nolu mezar odasında bulunan ve kapıya paralel olarak yerleştirilen klinenin üç adet nişi bulunmaktadır. Ayrıca dört nolu odada ana kayaya oyulmuş bir adet niş yer almaktadır. Diğer iki odada ise niş görülmez. Nişlerin üst kısımları oval bitimlidir. Tabanları ve yan kenarları traşlanarak düzeltilmiştir. Derinlikleri de oldukça fazladır. Nişlerin içerisinde herhangi bir buluntu ile karşılaşılmamıştır. Olasılıkla sunu hediyelerinin konulması için yapılmış oldukları düşünülmektedir.

Yüzey araştırmalarında tespit edilen kaya mezarların tek odadan oluştuğu görülmektedir. Doğu Nekropolis Batı Yamaç 1 nolu mezar ise dört odadan oluşmaktadır. Antik kentin nekropolis alanında lahit tipi mezarlar eğimli ve düz alanlarda dağınık halde bulunurlar. Ancak lahdin bir kaya mezar önünde yer alması kent nekropolisinde sadece 1 nolu mezarda görülmektedir. Bu açıdan bakıldığında Doğu Nekropolisi Batı Yamacı 1 nolu mezar önemli bir yere sahiptir. Bunun yanı sıra kaya mezarın girişinde tonozlu bir yapının bulunması ve mezarın toplam dört adet odası olması 1 nolu mezarın önemli bir aile mezarı olduğunu düşündürmektedir